Cách vẽ chân dung
Quy trình dựng – đo – lên khối – tả chất da.
Vẽ chân dung không phải là chép từng bộ phận rồi ghép lại. Đó là một quy trình từ tổng đến chi tiết: dựng khối đầu và trục nghiêng trước, đo tỉ lệ trên chính người mẫu, định vị ngũ quan, chia mảng sáng – tối, rồi mới tả chất da và những đặc điểm riêng. Đi đúng thứ tự, bạn vừa giống vừa giữ được thần thái.
Nguyên tắc: tổng thể trước, chi tiết sau
Lỗi phổ biến nhất là vẽ ngay con mắt cho thật đẹp rồi mới lo phần còn lại — kết quả là các bộ phận không ăn khớp, mặt méo. Hãy nhớ: một con mắt vẽ siêu chi tiết nhưng đặt sai chỗ còn tệ hơn con mắt đơn giản đặt đúng.
Vì thế ta đi theo trình tự khối đầu → tỉ lệ → ngũ quan → mảng sáng tối → chất da → đặc điểm riêng. Mỗi bước khóa lại một tầng đúng đắn, để bước sau không phá bước trước.
6 bước vẽ một bức chân dung
-
1
Dựng khối đầu và trục nghiêng
⏱ 5–8 phútPhác khối trứng của hộp sọ trước. Xác định ngay trục dọc chạy giữa mặt (sống mũi) và trục ngang của đường mắt. Hai trục này phải nghiêng đúng theo độ ngả của đầu người mẫu — đây là "la bàn" giữ cho cả khuôn mặt không bị lệch. -
2
Đo tỉ lệ trên chính người mẫu
⏱ 5 phútDùng que đo: chọn một đơn vị chuẩn (thường là chiều cao con mắt hoặc bề ngang mũi) rồi đo mọi thứ theo nó. Kiểm: đường mắt nằm giữa đỉnh đầu và cằm; đáy mũi ở khoảng giữa đường mắt và cằm. Đo người này, đừng dùng tỉ lệ trung bình. -
3
Định vị ngũ quan (mắt – mũi – miệng – tai)
⏱ 8 phútĐánh dấu vị trí và bề rộng từng bộ phận bằng nét nhẹ. Mốc thường dùng: khoảng cách hai mắt ≈ một con mắt; chân mũi rộng ≈ khoảng cách hai khóe mắt trong; khóe miệng thẳng xuống từ tâm tròng mắt; tai nằm giữa đường mày và đáy mũi. Chưa vẽ chi tiết — chỉ đặt đúng chỗ và đúng cỡ. -
4
Chia mảng sáng – tối lớn
⏱ 10 phútXác định nguồn sáng, rồi gộp khuôn mặt thành mảng sáng và mảng tối lớn. Tô nền vùng tối bằng 2B: hốc mắt, cạnh mũi khuất sáng, dưới gò má, dưới cằm, cổ. Giữ trán – sống mũi – gò má hứng sáng là vùng sáng. Đây là bước tạo khối cho mặt nổi lên. -
5
Tả chất da — chuyển sắc mượt
⏱ 20 phútTrong mảng tối và vùng ranh, chuyển sắc thật mềm bằng cách đan nét mịn rồi di nhòe nhẹ. Da có phản quang: mép tối quay ra ánh sáng phản chiếu sẽ hơi sáng lại — đừng tô tối đặc. Giữ điểm sáng ở sống mũi, gò má, trán. Da khác thạch cao chính ở độ mượt và trong này. -
6
Nhấn đặc điểm riêng & thần thái
⏱ 15 phútBây giờ mới dồn sức cho chi tiết tạo nhận dạng: điểm sáng giác mạc trong mắt, đuôi lông mày, nếp khóe miệng, nốt ruồi, dáng chân tóc. Bảo đảm hai mắt cùng hướng nhìn. Vài nét cuối này quyết định bức tranh có ra đúng người và có hồn hay không.
Nếu chỉ nhớ một điều: khóa trục và tỉ lệ trước khi vẽ bất kỳ chi tiết nào. 90% chân dung "sai mà không biết sai ở đâu" là do trục nghiêng lệch hoặc đường mắt đặt cao/thấp sai. Sửa trục lúc còn nét nhẹ thì dễ; sửa khi đã tả da xong thì gần như phải vẽ lại.
Ảnh người mẫu góc 3/4, nguồn sáng một bên rõ mảng sáng – tối lớn trên mặt. Tham chiếu cho bước 4.
Nên & nên tránh
✓ Nên
- •Dựng khối đầu và trục nghiêng trước mọi thứ.
- •Đo tỉ lệ trên chính người mẫu bằng một đơn vị chuẩn.
- •Gộp mảng sáng – tối lớn trước khi đi chi tiết.
- •Để dành chi tiết mắt và đặc điểm riêng cho bước cuối.
✕ Nên tránh
- •Vẽ ngay một con mắt thật đẹp rồi mới lo phần còn lại.
- •Bỏ qua trục nghiêng khi đầu mẫu ngả/quay.
- •Tô vùng tối đặc kịt, quên phản quang của da.
- •Đánh sắc da gắt như chất thạch cao.
Bài tập áp dụng
1 Dựng 10 khối đầu + trục
2 Chân dung 2 mảng
3 Một bức hoàn chỉnh theo 6 bước
Giải đáp thắc mắc
Muốn được giảng viên sửa bài trực tiếp?
Khóa luyện thi khối V-H của VENA EDU đi kèm lộ trình và feedback 1-1.