Chân dung là gì

Chân dung (tiếng Pháp portrait) là thể loại vẽ hoặc tả lại gương mặt và phần đầu – vai của một con người có thật. Mục tiêu không chỉ là chép lại các đường nét, mà là ghi lại con người đó: ánh mắt, nét biểu cảm, khí chất riêng.

Một bức chân dung được xem là thành công khi người quen của mẫu nhìn vào và nhận ra ngay "đúng là người này", đồng thời cảm được trạng thái của họ — vui, trầm tư, kiêu hãnh hay dịu dàng.

Người mới học thường chỉ chăm chăm vào việc giống. Nhưng giống mà vô hồn thì bức tranh chết. Ngược lại, có thần thái mà sai đặc điểm thì lại thành... người khác. Bạn cần cả hai:

• Giống (về hình): đúng tỉ lệ riêng của khuôn mặt — khoảng cách hai mắt, độ dài mũi, độ rộng hàm, đường chân tóc, dáng lông mày. Chính những sai lệch nhỏ so với "mặt trung bình" mới làm nên một người cụ thể.
• Thần thái (về hồn): hướng nhìn của mắt, độ cong khóe miệng, độ căng – chùng của cơ mặt. Một milimet ở khóe mắt, khóe môi đủ đổi từ "đang cười" sang "đang buồn".

Bạn đã quen vẽ đầu tượng thạch cao — đó là bước đệm tuyệt vời vì tượng trắng đều, đứng yên, khối rõ. Nhưng người thật khác ở ba điểm cốt lõi:

• Chất da, không phải chất thạch cao: da người hơi trong, phản quang mềm, sắc độ chuyển dịu; thạch cao đục, chuyển khối gắt và sạch hơn. Vẽ da phải đánh sắc độ mượt, nhiều trung gian.
• Sắc độ phong phú hơn: tóc rất đậm, tròng mắt đậm, răng và lòng trắng mắt sáng — người thật có dải value rộng từ gần đen tới gần trắng trong cùng một khuôn mặt. Tượng thì sắc độ gần nhau hơn.
• Biểu cảm sống: tượng bất động, người thật chớp mắt, đổi nét mặt. Bạn phải nắm thần thái — thứ tượng không có.