Tỉ lệ vàng trong màu sắc

Đây là điều ít người để ý: tỉ lệ diện tích quan trọng ngang bản thân màu. Ba màu chia đều 33–33–33 luôn trông rời rạc, không màu nào làm chủ. Nhưng chia 60–30–10 thì lập tức có thứ bậc: mắt biết nhìn vào đâu trước.

Gọi là "tỉ lệ vàng của màu sắc" vì nó tạo sự cân bằng có điểm nhấn — y như nguyên lý chính/phụ trong bố cục. Một màu cầm trịch, một màu hỗ trợ, một màu tạo sức sống.

• 60% — Màu chủ đạo: chiếm phần lớn diện tích, là "nền" và "giọng" của cả bài. Thường là màu trầm/nhạt, dễ nhìn lâu.
• 30% — Màu phụ: hỗ trợ và tạo tương phản với màu chủ đạo. Đủ lớn để được chú ý, đủ nhỏ để không tranh vai.
• 10% — Màu nhấn: diện tích nhỏ nhất nhưng nổi nhất — thường là màu tươi hoặc bổ túc, dùng cho điểm cần thu hút mắt.

Không cần đo chính xác từng phần trăm. Tinh thần là: một màu áp đảo, một màu vừa, một màu chấm phá.

Khi đã có bảng màu (từ bổ túc, triadic, tương đồng…), gán vai như sau:

• Chủ đạo (60%): chọn màu dễ nhìn lâu nhất — thường trầm hơn hoặc nhạt hơn, ít gây mỏi mắt.
• Phụ (30%): chọn màu tương phản vừa phải với chủ đạo (khác nhiệt độ hoặc khác độ đậm nhạt).
• Nhấn (10%): chọn màu tươi nhất / bổ túc — để dành cho chi tiết cần hút mắt nhất.

60–30–10 là khung, không phải xiềng. Vài biến tấu thường gặp:

• 70–20–10: khi muốn bài tối giản, yên tĩnh hơn — màu chủ đạo áp đảo mạnh hơn.
• 60–30–10 chia nhỏ phần 10: phần nhấn tách thành 2 màu nhấn nhỏ (vd 6% + 4%) khi bảng có 4 màu.
• Trung tính làm nền: nhiều bài cho 60% là màu trung tính (be, xám, trắng) để hai màu kia tự do tươi.