Phối cảnh 1 điểm tụ
Nguyên tắc một điểm tụ, đường chân trời và tia hội tụ.
Phối cảnh 1 điểm tụ là cách đơn giản nhất để tạo chiều sâu trên mặt giấy phẳng. Chỉ với một đường chân trời và một điểm tụ, bạn vẽ được con đường hun hút, hành lang dài, căn phòng nhìn thẳng — không gian "ăn" vào trong tranh.
Phối cảnh 1 điểm tụ là gì?
Khi bạn nhìn thẳng vào một vật (mặt trước song song với mắt), mọi đường chạy lùi vào chiều sâu sẽ hội tụ về đúng một điểm nằm trên đường chân trời. Đó là phối cảnh 1 điểm tụ.
Ví dụ kinh điển: đứng giữa con đường thẳng, hai mép đường song song ngoài thực tế trông như chụm dần rồi gặp nhau ở chân trời. Hành lang, đường ray, dãy cột nhìn thẳng đều theo quy luật này.
Ba thành phần bạn phải nắm
- Đường chân trời (Horizon Line): đường ngang đúng tầm mắt người vẽ. Mắt cao thì đường cao, ngồi thấp thì đường thấp.
- Điểm tụ (Vanishing Point): một điểm nằm trên đường chân trời — nơi mọi đường chiều sâu gặp nhau.
- Tia hội tụ: các đường chạy từ vật về điểm tụ. Vật càng xa, các tia càng chụm, vật càng nhỏ.
Quy luật vàng: đường nào song song với mặt giấy thì vẫn song song (ngang giữ ngang, dọc giữ dọc); chỉ đường chạy vào chiều sâu mới hội tụ về điểm tụ.
5 bước dựng phối cảnh 1 điểm tụ
-
1
Kẻ đường chân trời
Một đường ngang ngang tầm mắt. Đặt cao/thấp tùy bạn muốn nhìn từ trên xuống hay từ dưới lên. -
2
Chấm điểm tụ
Một điểm trên đường chân trời. Đặt giữa → đối xứng; lệch trái/phải → góc nhìn lệch sinh động hơn. -
3
Vẽ mặt trước
Vẽ mặt phẳng đối diện bạn (cửa phòng, mặt trước khối hộp) bằng các đường ngang và dọc thật — chưa đụng tới điểm tụ. -
4
Kéo tia về điểm tụ
Từ mỗi góc của mặt trước, kẻ một đường về điểm tụ. Đây là các cạnh chạy vào chiều sâu. -
5
Cắt độ sâu & hoàn thiện
Vẽ một đường ngang phía sau cắt các tia → xác định mặt sau của vật. Tẩy phần thừa, đậm nhạt nét theo gần - xa.
Trong phối cảnh 1 điểm tụ chỉ có ba loại đường: đường ngang (giữ ngang), đường dọc (giữ dọc), và đường chạy về điểm tụ. Nếu một đường không thuộc ba loại này, gần như chắc chắn bạn đang vẽ sai.
Ảnh demo cần chụp: một hành lang lớp học hoặc con đường thẳng, minh hoạ các đường mép chụm dần về một điểm ở xa.
Vẽ con đường & hành lang
Con đường: hai mép đường là hai tia về điểm tụ; cây/cột hai bên thấp dần và sát lại khi tiến về điểm tụ; khoảng cách giữa các vạch kẻ đường thưa ở gần, dày ở xa.
Hành lang/căn phòng: sàn, trần và hai tường bên đều là các mảng chạy về điểm tụ; cửa sổ, gạch lát nhỏ dần đều về phía trong. Đặt điểm tụ ở bức tường cuối hành lang.
Nên & nên tránh
✓ Nên
- •Kẻ đường chân trời đúng tầm mắt rồi mới chấm điểm tụ.
- •Giữ đường ngang là ngang, đường dọc là dọc.
- •Kéo mọi cạnh chiều sâu về cùng một điểm tụ.
- •Thu nhỏ và làm sát các vật khi tiến về điểm tụ.
✕ Nên tránh
- •Đặt điểm tụ ngoài đường chân trời.
- •Cho cạnh ngang/dọc cũng nghiêng về điểm tụ.
- •Mỗi vật hội tụ về một điểm tụ khác nhau.
- •Để các vật ở xa to bằng vật ở gần.
Bài tập áp dụng
1 Hộp chữ nhật quanh điểm tụ
2 Con đường về chân trời
3 Phối cảnh phòng học
Giải đáp thắc mắc
Muốn được giảng viên sửa bài trực tiếp?
Khóa luyện thi khối V-H của VENA EDU đi kèm lộ trình và feedback 1-1.