Ánh sáng trên đầu tượng

Quy tắc số một của hình họa: chỉ dùng một nguồn sáng chính. Nhiều nguồn sáng làm khối bị "tan", mất chiều. Với một nguồn duy nhất, mọi diện trên đầu được sắp xếp theo góc nó quay về phía nguồn sáng:

• Diện vuông góc với tia sáng → sáng nhất.
• Diện chếch dần → mờ dần (trung gian).
• Diện quay lưng với nguồn → tối.

Vì đầu là một khối cầu, sự chuyển sáng – tối diễn ra từ từ và liên tục, không gãy khúc như khối hộp.

• 1. Điểm sáng (highlight): chấm sáng nhất, nơi tia sáng phản chiếu trực tiếp — đỉnh trán, sống mũi, gò má.
• 2. Diện sáng: vùng quay về nguồn, để trắng giấy hoặc rất nhạt.
• 3. Diện mờ (trung gian): chuyển dần từ sáng sang tối, là vùng lớn nhất tả độ cong của khối.
• 4. Ranh sáng – tối: dải đậm nhất trên khối, nơi mặt cầu vừa quay khuất khỏi sáng. Đây là "xương sống" của khối.
• 5. Phản quang: trong vùng tối nhưng sáng nhẹ lại do ánh sáng dội từ môi trường — luôn tối hơn diện mờ.
• 6. Bóng đổ: bóng vật hắt xuống nền hoặc lên bộ phận khác (mũi đổ bóng lên môi, cằm đổ bóng xuống cổ).

Đầu không phải khối cầu trơn — nó là cụm khối, mỗi khối lại có dải sáng tối riêng. Vài chỗ kinh điển:

• Mũi: sống mũi hứng sáng (thường có highlight ở đỉnh), hai bên cánh mũi tối dần, mũi đổ bóng xuống nhân trung và môi trên.
• Hốc mắt: luôn là vùng tối lớn vì lõm sâu; mí trên có bóng đổ của gờ chân mày.
• Cằm: ụ cằm nhô hứng sáng, đổ bóng xuống cổ — bóng đổ này tách đầu khỏi cổ, rất quan trọng.
• Gò má: như một khối cầu nhỏ có đủ sáng – mờ – ranh – phản quang.