Cách vẽ hình tròn
Vẽ hình tròn và khối cầu, chuyển sắc độ mượt không viền.
Hình tròn 2D và khối cầu 3D là hai bài học khác nhau nhưng dính liền. Vẽ được một vòng tròn đều tay rồi chuyển nó thành khối cầu với sắc độ tròn mượt không viền — đó là lúc bạn thật sự hiểu ánh sáng đổ lên một bề mặt cong.
Hình tròn và khối cầu khác nhau thế nào?
Hình tròn là một đường khép kín phẳng — chỉ có chu vi, không có chiều sâu. Khối cầu là một vật thể 3D: cùng nhìn là vòng tròn, nhưng bề mặt nó cong đều về mọi phía, nên ánh sáng chuyển liên tục chứ không gãy thành diện như hình hộp.
Chính vì bề mặt cong đều, khối cầu là bài tập số một để tập chuyển sắc độ (gradient) tròn mượt. Không có cạnh nào để núp, mọi chỗ "đứt sắc" hay "viền cứng" đều lộ ra ngay. Vẽ tốt khối cầu là bạn tả được mọi vật cong: quả táo, cái đầu, vai, đùi.
Vẽ một vòng tròn đều tay
Đừng cố vẽ vòng tròn bằng một nét liều. Hãy dựng nó như thợ:
-
1
Dựng khung vuông
Vẽ một hình vuông nhẹ bằng chì HB. Vòng tròn sẽ nội tiếp trong đó, chạm 4 cạnh ở 4 điểm giữa. -
2
Kẻ hai đường chéo
Hai đường chéo cắt nhau ở tâm. Vòng tròn đi qua 4 điểm giữa cạnh và cách tâm đều nhau trên đường chéo (khoảng 0,35 nửa cạnh). -
3
Phác cung nhẹ nối 8 điểm
Nối 8 điểm chuẩn bằng các cung nhẹ, xoay cổ tay chứ không xoay ngón. Đi nhiều lượt mờ rồi mới chốt nét đậm. -
4
Xoay giấy để kiểm tra
Xoay tờ giấy 180° và nhìn lại — chỗ méo sẽ lộ ngay. Sửa cho cân rồi mới tẩy khung.
Tập vẽ vòng tròn bằng cả cánh tay, lấy khuỷu tay làm trục, không vẽ bằng ngón tay. Mỗi ngày phác 20 vòng tròn rỗng nhanh để luyện phản xạ — đây là bài khởi động kinh điển của dân hình họa.
5 thành phần ánh sáng trên khối cầu
Một nguồn sáng chiếu lên quả cầu tạo ra 5 vùng sắc độ chạy liền nhau từ sáng nhất tới tối nhất. Thuộc lòng thứ tự này là chìa khóa:
- 1. Điểm sáng (highlight): đốm sáng chói nhất, nơi tia sáng dội thẳng vào mắt. Để trắng giấy, nhỏ và gọn.
- 2. Vùng sáng (mảng sáng): nửa quả cầu hướng về nguồn sáng, sắc độ nhạt, lan dần ra.
- 3. Vùng chuyển tiếp (nửa tối): dải xám trung gian nơi bề mặt bắt đầu quay khỏi ánh sáng — đây là "linh hồn" của khối cong.
- 4. Bóng thân (vùng tối nhất trên cầu): KHÔNG nằm ở mép ngoài cùng, mà lùi vào trong một chút — đây là chỗ thường vẽ sai nhất.
- 5. Phản quang: dải sáng mờ ở mép tối, do ánh sáng dội từ mặt bàn hắt ngược lên. Sáng hơn bóng thân nhưng vẫn tối hơn vùng sáng.
Ngoài cầu còn có bóng đổ trên mặt bàn: đậm và sắc nhất ngay sát chân cầu, nhạt và nhòe dần khi ra xa.
Lên khối cầu mượt không viền
-
1
Dựng vòng tròn & xác định nguồn sáng
Vẽ vòng tròn nội tiếp. Đánh dấu hướng sáng → suy ra vị trí highlight và phía bóng thân đối diện. -
2
Phủ tối nửa khuất sáng
Dùng chì 2B đan nét cong theo bề mặt cầu (nét vòng cung), phủ cả nửa tối. Đừng đi nét thẳng — nét phải "ôm" khối. -
3
Đẩy bóng thân & chừa phản quang
Nhấn 4B vào vùng bóng thân lùi vào trong. Để mép ngoài cùng nhạt hơn một chút → đó là phản quang. -
4
Di nhòe chuyển sắc
Dùng que giấy di từ tối sang sáng theo đường cong, xoá mọi ranh giới gãy. Mục tiêu: không nhìn thấy chỗ nào "đứt". -
5
Lấy highlight & lên bóng đổ
Tẩy cắt cạnh chấm lấy highlight cho trong. Cuối cùng lên bóng đổ trên bàn: đậm sát chân, loe nhòe dần ra xa.
Ảnh demo cần chụp: khối cầu thạch cao đặt cạnh cửa sổ, thấy rõ highlight, dải chuyển tiếp và phản quang ở mép tối.
Nên & nên tránh
✓ Nên
- •Đan nét cong ôm theo bề mặt cầu, không đi nét thẳng.
- •Đặt bóng thân lùi vào trong, chừa phản quang ở mép.
- •Di nhòe để chuyển sắc liền mạch, không thấy ranh giới.
- •Giữ highlight nhỏ, gọn và là vùng trắng giấy duy nhất.
✕ Nên tránh
- •Tô vùng tối đậm đều như một dải băng (mất chất cong).
- •Đặt vùng đậm nhất ngay sát mép ngoài → khối bị dẹt.
- •Để phản quang sáng bằng hoặc hơn vùng sáng chính.
- •Vẽ highlight to bè như một mảng loang.
Bài tập áp dụng
1 100 vòng tròn khởi động
2 Khối cầu một nguồn sáng
3 Quả táo → khối cầu
Giải đáp thắc mắc
Muốn được giảng viên sửa bài trực tiếp?
Khóa luyện thi khối V-H của VENA EDU đi kèm lộ trình và feedback 1-1.