Đăng ký nhận lộ trình học vẽ online miễn phí cho người mới bắt đầu Nhận tư vấn ngay →

VENA EDU - Học vẽ online bài bản
📐 Kiến thức cơ bản về mỹ thuật

Cách vẽ hình tròn

Vẽ hình tròn và khối cầu, chuyển sắc độ mượt không viền.

Hình tròn 2D và khối cầu 3D là hai bài học khác nhau nhưng dính liền. Vẽ được một vòng tròn đều tay rồi chuyển nó thành khối cầu với sắc độ tròn mượt không viền — đó là lúc bạn thật sự hiểu ánh sáng đổ lên một bề mặt cong.

Mở đầu

Hình tròn và khối cầu khác nhau thế nào?

Hình tròn là một đường khép kín phẳng — chỉ có chu vi, không có chiều sâu. Khối cầu là một vật thể 3D: cùng nhìn là vòng tròn, nhưng bề mặt nó cong đều về mọi phía, nên ánh sáng chuyển liên tục chứ không gãy thành diện như hình hộp.

Chính vì bề mặt cong đều, khối cầu là bài tập số một để tập chuyển sắc độ (gradient) tròn mượt. Không có cạnh nào để núp, mọi chỗ "đứt sắc" hay "viền cứng" đều lộ ra ngay. Vẽ tốt khối cầu là bạn tả được mọi vật cong: quả táo, cái đầu, vai, đùi.

Dụng cụ: Chì 2B (lên tối), chì 4B (nhấn vùng đậm nhất), chì HB (dựng vòng tròn), tẩy cắt cạnh (lấy highlight), que giấy nhòe để di sắc độ tròn đều.
Bước 1 · 2D

Vẽ một vòng tròn đều tay

Đừng cố vẽ vòng tròn bằng một nét liều. Hãy dựng nó như thợ:

  1. 1

    Dựng khung vuông

    Vẽ một hình vuông nhẹ bằng chì HB. Vòng tròn sẽ nội tiếp trong đó, chạm 4 cạnh ở 4 điểm giữa.
  2. 2

    Kẻ hai đường chéo

    Hai đường chéo cắt nhau ở tâm. Vòng tròn đi qua 4 điểm giữa cạnh và cách tâm đều nhau trên đường chéo (khoảng 0,35 nửa cạnh).
  3. 3

    Phác cung nhẹ nối 8 điểm

    Nối 8 điểm chuẩn bằng các cung nhẹ, xoay cổ tay chứ không xoay ngón. Đi nhiều lượt mờ rồi mới chốt nét đậm.
  4. 4

    Xoay giấy để kiểm tra

    Xoay tờ giấy 180° và nhìn lại — chỗ méo sẽ lộ ngay. Sửa cho cân rồi mới tẩy khung.
Mẹo luyện tay

Tập vẽ vòng tròn bằng cả cánh tay, lấy khuỷu tay làm trục, không vẽ bằng ngón tay. Mỗi ngày phác 20 vòng tròn rỗng nhanh để luyện phản xạ — đây là bài khởi động kinh điển của dân hình họa.

Bước 2 · 3D

5 thành phần ánh sáng trên khối cầu

Một nguồn sáng chiếu lên quả cầu tạo ra 5 vùng sắc độ chạy liền nhau từ sáng nhất tới tối nhất. Thuộc lòng thứ tự này là chìa khóa:

  • 1. Điểm sáng (highlight): đốm sáng chói nhất, nơi tia sáng dội thẳng vào mắt. Để trắng giấy, nhỏ và gọn.
  • 2. Vùng sáng (mảng sáng): nửa quả cầu hướng về nguồn sáng, sắc độ nhạt, lan dần ra.
  • 3. Vùng chuyển tiếp (nửa tối): dải xám trung gian nơi bề mặt bắt đầu quay khỏi ánh sáng — đây là "linh hồn" của khối cong.
  • 4. Bóng thân (vùng tối nhất trên cầu): KHÔNG nằm ở mép ngoài cùng, mà lùi vào trong một chút — đây là chỗ thường vẽ sai nhất.
  • 5. Phản quang: dải sáng mờ ở mép tối, do ánh sáng dội từ mặt bàn hắt ngược lên. Sáng hơn bóng thân nhưng vẫn tối hơn vùng sáng.

Ngoài cầu còn có bóng đổ trên mặt bàn: đậm và sắc nhất ngay sát chân cầu, nhạt và nhòe dần khi ra xa.

highlight sáng bóng thân phản quang
5 vùng sắc độ trên khối cầu: highlight → sáng → chuyển tiếp → bóng thân (lùi vào trong) → phản quang ở mép; bóng đổ đậm nhất sát chân.
Highlight (trắng giấy)Bóng thân (đậm nhất)
Quy trình

Lên khối cầu mượt không viền

  1. 1

    Dựng vòng tròn & xác định nguồn sáng

    Vẽ vòng tròn nội tiếp. Đánh dấu hướng sáng → suy ra vị trí highlight và phía bóng thân đối diện.
  2. 2

    Phủ tối nửa khuất sáng

    Dùng chì 2B đan nét cong theo bề mặt cầu (nét vòng cung), phủ cả nửa tối. Đừng đi nét thẳng — nét phải "ôm" khối.
  3. 3

    Đẩy bóng thân & chừa phản quang

    Nhấn 4B vào vùng bóng thân lùi vào trong. Để mép ngoài cùng nhạt hơn một chút → đó là phản quang.
  4. 4

    Di nhòe chuyển sắc

    Dùng que giấy di từ tối sang sáng theo đường cong, xoá mọi ranh giới gãy. Mục tiêu: không nhìn thấy chỗ nào "đứt".
  5. 5

    Lấy highlight & lên bóng đổ

    Tẩy cắt cạnh chấm lấy highlight cho trong. Cuối cùng lên bóng đổ trên bàn: đậm sát chân, loe nhòe dần ra xa.

Ảnh demo cần chụp: khối cầu thạch cao đặt cạnh cửa sổ, thấy rõ highlight, dải chuyển tiếp và phản quang ở mép tối.

So sánh

Nên & nên tránh

Nên

  • Đan nét cong ôm theo bề mặt cầu, không đi nét thẳng.
  • Đặt bóng thân lùi vào trong, chừa phản quang ở mép.
  • Di nhòe để chuyển sắc liền mạch, không thấy ranh giới.
  • Giữ highlight nhỏ, gọn và là vùng trắng giấy duy nhất.

Nên tránh

  • Tô vùng tối đậm đều như một dải băng (mất chất cong).
  • Đặt vùng đậm nhất ngay sát mép ngoài → khối bị dẹt.
  • Để phản quang sáng bằng hoặc hơn vùng sáng chính.
  • Vẽ highlight to bè như một mảng loang.
Thực hành

Bài tập áp dụng

1 100 vòng tròn khởi động

Cơ bản ⏱ 15 phút
Mỗi buổi học, phác nhanh 100 vòng tròn rỗng bằng cả cánh tay, không tẩy. Mục tiêu là đều tay, không phải đẹp ngay.

2 Khối cầu một nguồn sáng

Cơ bản ⏱ 45 phút
Đặt một quả bóng bàn (hoặc cầu thạch cao) cạnh đèn bàn. Vẽ đủ 5 thành phần ánh sáng + bóng đổ. Nheo mắt để kiểm tra value.

3 Quả táo → khối cầu

Nâng cao ⏱ 60 phút
Vẽ một quả táo: quy nó về khối cầu trước, lên đủ sắc độ tròn, rồi mới thêm phần lõm núm và chất bóng vỏ.
Hỏi & đáp

Giải đáp thắc mắc

'Phản quang nên sáng cỡ nào là vừa?', 'a' => 'Phản quang chỉ là ánh sáng dội lại nên luôn yếu hơn ánh sáng trực tiếp. Nó sáng hơn bóng thân nhưng phải tối hơn vùng sáng chính. Nếu để quá sáng, mép khối sẽ bị "ăn" mất, trông như hai vật.'], ['q' => 'Highlight để trắng giấy hay tô rồi tẩy ra?', 'a' => 'Cách sạch nhất là chừa trắng giấy ngay từ đầu. Nếu lỡ tô vào, dùng tẩy cắt cạnh nhọn chấm lấy lại — nhưng highlight tẩy ra thường kém trong bằng giấy trắng nguyên.'], ]" />
01
Hình tròn là đường phẳng; khối cầu là vật 3D có sắc độ chuyển liên tục.
02
Dựng vòng tròn bằng khung vuông + đường chéo, không vẽ liều.
03
5 thành phần ánh sáng: highlight → sáng → chuyển tiếp → bóng thân → phản quang.
04
Bóng thân lùi vào trong, chừa phản quang ở mép — bí quyết tạo khối.
05
Đan nét cong ôm khối, di nhòe để chuyển sắc tròn mượt không viền.

Muốn được giảng viên sửa bài trực tiếp?

Khóa luyện thi khối V-H của VENA EDU đi kèm lộ trình và feedback 1-1.

Xem khóa học
MIỄN PHÍ
🎁 Quà tặng cho người mới bắt đầu

Nhận trọn bộ tài liệu học vẽ miễn phí + tham gia cộng đồng VENA EDU

Tài liệu PDF · lịch livestream chữa bài · nhóm học tập đồng hành mỗi ngày — hoàn toàn miễn phí.

Tham gia miễn phí ngay

⚡ 100% miễn phí · vào nhóm ngay sau khi đăng ký

Zalo
Tư vấn Zalo Xem khóa học