Đăng ký nhận lộ trình học vẽ online miễn phí cho người mới bắt đầu Nhận tư vấn ngay →

VENA EDU - Học vẽ online bài bản
🧍 Toàn thân

Tỉ lệ cơ thể người

Chuẩn 7.5 – 8 đầu, mốc tỉ lệ thân – chi.

Trước khi vẽ được một dáng người đẹp, bạn phải đo đúng tỉ lệ. Người nghệ sĩ không đoán mò: họ chia cơ thể thành các đơn vị đầu và đặt từng bộ phận vào đúng mốc của nó. Nắm chắc thước đo này, bạn dựng được mọi dáng đứng cân đối ngay từ nét phác đầu tiên.

Mở đầu

Vì sao lấy cái đầu làm thước đo?

Trong hình họa, ta không đo người bằng centimet mà bằng chiều cao của chính cái đầu (tính từ đỉnh đầu đến cằm). Sở dĩ vậy vì người cao hay thấp thì tương quan giữa đầu và thân vẫn gần như nhau. Lấy đầu làm đơn vị, bạn luôn dựng được một cơ thể hài hòa, không phụ thuộc khổ giấy.

Chuẩn được dạy phổ biến nhất là người cao 7.5 đầu (tự nhiên, đời thường) đến 8 đầu (lý tưởng, dùng trong tranh hàn lâm và thời trang). Người mẫu anh hùng trong truyện có thể kéo lên 8.5–9 đầu cho oai vệ.

Dụng cụ: Chì HB để dựng cột tỉ lệ, thước (hoặc cây bút chì cầm thẳng tay để đo từ xa), và giấy dọc đủ dài cho 8 đoạn bằng nhau.
Khung xương

Cột chia 8 đầu và các mốc vàng

Hãy kẻ một cột dọc rồi chia thành 8 đoạn bằng nhau. Mỗi đoạn là một đầu. Đặt các bộ phận vào đúng vạch:

  • Đầu 1 (0 → 1): trọn cái đầu, cằm nằm ở vạch 1.
  • Vạch 2: ngang tuyến ngực / nách. Vai rộng khoảng 2 đầu (nam), nữ hẹp hơn chút.
  • Vạch 3: ngang rốn và đáy lồng ngực.
  • Vạch 4: điểm giữa cơ thể — nằm ở háng / đáy xương chậu, KHÔNG phải ở rốn. Đây là mốc dễ sai nhất.
  • Vạch 5: giữa đùi.
  • Vạch 6: ngang đầu gối.
  • Vạch 7: giữa cẳng chân.
  • Vạch 8: gót chân. Bàn tay buông thẳng chạm khoảng giữa đùi (vạch 4.5–5).
0 1 2 3 4 5 6 7 8 vai (2 đầu) háng · điểm giữa đầu gối
Cột tỉ lệ chia 8 đầu, đánh dấu các mốc: vai (2), rốn (3), háng-điểm giữa (4), gối (6), gót (8).
Quy trình

4 bước dựng cột tỉ lệ chuẩn

  1. 1

    Vẽ đầu trước, lấy nó làm đơn vị

    ⏱ 2 phút
    Phác cái đầu ở trên cùng với kích thước vừa phải. Cả bài đo theo nó, nên đừng vẽ đầu quá to hay quá nhỏ.
  2. 2

    Dóng 8 vạch xuống dưới

    ⏱ 2 phút
    Lấy chiều cao đầu, chấm liên tiếp 8 lần xuống dưới. Vạch 8 là gót chân — đó là toàn bộ chiều cao.
  3. 3

    Đặt 3 mốc lớn

    ⏱ 3 phút
    Đánh dấu vai (vạch 2), háng/điểm giữa (vạch 4), gối (vạch 6). Ba mốc này giữ cho thân không bị "lùn" hay "kéo dài" sai.
  4. 4

    Lắp khối vào từng đoạn

    ⏱ 5 phút
    Đặt khối trứng (ngực) quanh vạch 2–3, khối hộp (chậu) quanh vạch 3.5–4, khối trụ cho tứ chi. Tỉ lệ đã đúng, giờ chỉ ráp khối.
★ Mốc dễ sai nhất · Điểm giữa cơ thể

Người mới học hầu như ai cũng đặt điểm giữa ở rốn — SAI. Điểm giữa chiều cao nằm ở háng (đáy xương chậu), tức vạch 4. Nếu bạn lấy rốn làm giữa, phần chân sẽ bị vẽ ngắn và người trông lùn, "trẻ con".

Phân biệt

Tỉ lệ nam và nữ khác nhau ra sao?

Cùng 7.5–8 đầu, nhưng hình khối phân bố khác:

  • Nam: vai rộng (~2 đầu), vai rộng hơn hông, lồng ngực to, eo ít thắt → bóng dáng hình thang ngược (chữ V).
  • Nữ: vai hẹp hơn, hông rộng bằng hoặc hơn vai, eo thắt rõ, rốn hơi thấp hơn → bóng dáng đồng hồ cát.
  • Điểm giữa của nữ thường nhỉnh thấp hơn đôi chút vì chân nữ trên tổng thể thường được vẽ dài thanh.
Đỉnh đầu (vạch 0)Gót chân (vạch 8)

Ảnh so sánh bóng dáng nam (chữ V, vai rộng) và nữ (đồng hồ cát, hông rộng) trên cùng cột 8 đầu.

So sánh

Nên & nên tránh

Nên

  • Vẽ đầu trước rồi đo cả người theo nó.
  • Đặt điểm giữa ở háng, không phải ở rốn.
  • Nhớ 3 mốc lớn: vai (2), háng (4), gối (6).
  • Phân biệt bóng dáng nam (chữ V) và nữ (đồng hồ cát).

Nên tránh

  • Ước lượng chiều cao bằng mắt mà không chia đầu.
  • Vẽ chân quá ngắn vì lấy rốn làm điểm giữa.
  • Cho vai và hông nam bằng nhau (mất nét nam tính).
  • Bê nguyên một tỉ lệ cho mọi dáng mà bỏ qua phối cảnh nhìn từ trên/dưới.
Thực hành

Bài tập áp dụng

1 Cột 8 đầu trống

Cơ bản ⏱ 15 phút
Chỉ kẻ cột và 8 vạch, ghi tên mốc lên từng vạch (vai, rốn, háng, gối, gót) từ trí nhớ. Lặp 5 lần đến khi thuộc lòng vị trí.

2 Dựng 2 dáng đứng nam & nữ

Cơ bản ⏱ 40 phút
Trên 2 cột 8 đầu, dựng khối đơn giản cho 1 nam và 1 nữ. Mục tiêu duy nhất: tả đúng khác biệt vai – hông.

3 Đo người thật

Nâng cao ⏱ 60 phút
Chọn một ảnh người đứng thẳng. Dùng bút chì cầm thẳng tay đo xem họ cao mấy đầu, điểm giữa rơi vào đâu, rồi đối chiếu với chuẩn 7.5–8 đầu.
Hỏi & đáp

Giải đáp thắc mắc

Đa số người thật cao khoảng 7 đến 7.5 đầu. Chuẩn 8 đầu là tỉ lệ lý tưởng hóa, làm dáng người trông cao và sang hơn nên hay dùng trong tranh và minh họa thời trang.
Gần như chắc chắn bạn đặt điểm giữa ở rốn nên phần chân bị ngắn. Hãy đẩy điểm giữa xuống háng (vạch 4), chân sẽ dài ra và dáng cao lên ngay.
Cột thẳng chỉ đúng cho dáng đứng thẳng nhìn ngang tầm mắt. Khi ngồi, cúi hay nhìn từ trên xuống, bạn vẫn dùng đơn vị đầu để đo nhưng phải áp thêm phối cảnh co ngắn (foreshortening).
01
Đo người bằng đơn vị đầu, chuẩn 7.5–8 đầu.
02
Điểm giữa cơ thể ở háng (vạch 4), không phải ở rốn.
03
3 mốc lớn cần nhớ: vai (2), háng (4), gối (6); gót ở vạch 8.
04
Nam: vai rộng hơn hông (chữ V). Nữ: hông rộng, eo thắt (đồng hồ cát).
05
Luôn vẽ đầu trước rồi đo cả người theo nó.

Muốn được giảng viên sửa bài trực tiếp?

Khóa luyện thi khối V-H của VENA EDU đi kèm lộ trình và feedback 1-1.

Xem khóa học
MIỄN PHÍ
🎁 Quà tặng cho người mới bắt đầu

Nhận trọn bộ tài liệu học vẽ miễn phí + tham gia cộng đồng VENA EDU

Tài liệu PDF · lịch livestream chữa bài · nhóm học tập đồng hành mỗi ngày — hoàn toàn miễn phí.

Tham gia miễn phí ngay

⚡ 100% miễn phí · vào nhóm ngay sau khi đăng ký

Zalo
Tư vấn Zalo Xem khóa học