Tỉ lệ cơ thể người
Chuẩn 7.5 – 8 đầu, mốc tỉ lệ thân – chi.
Trước khi vẽ được một dáng người đẹp, bạn phải đo đúng tỉ lệ. Người nghệ sĩ không đoán mò: họ chia cơ thể thành các đơn vị đầu và đặt từng bộ phận vào đúng mốc của nó. Nắm chắc thước đo này, bạn dựng được mọi dáng đứng cân đối ngay từ nét phác đầu tiên.
Vì sao lấy cái đầu làm thước đo?
Trong hình họa, ta không đo người bằng centimet mà bằng chiều cao của chính cái đầu (tính từ đỉnh đầu đến cằm). Sở dĩ vậy vì người cao hay thấp thì tương quan giữa đầu và thân vẫn gần như nhau. Lấy đầu làm đơn vị, bạn luôn dựng được một cơ thể hài hòa, không phụ thuộc khổ giấy.
Chuẩn được dạy phổ biến nhất là người cao 7.5 đầu (tự nhiên, đời thường) đến 8 đầu (lý tưởng, dùng trong tranh hàn lâm và thời trang). Người mẫu anh hùng trong truyện có thể kéo lên 8.5–9 đầu cho oai vệ.
Cột chia 8 đầu và các mốc vàng
Hãy kẻ một cột dọc rồi chia thành 8 đoạn bằng nhau. Mỗi đoạn là một đầu. Đặt các bộ phận vào đúng vạch:
- Đầu 1 (0 → 1): trọn cái đầu, cằm nằm ở vạch 1.
- Vạch 2: ngang tuyến ngực / nách. Vai rộng khoảng 2 đầu (nam), nữ hẹp hơn chút.
- Vạch 3: ngang rốn và đáy lồng ngực.
- Vạch 4: điểm giữa cơ thể — nằm ở háng / đáy xương chậu, KHÔNG phải ở rốn. Đây là mốc dễ sai nhất.
- Vạch 5: giữa đùi.
- Vạch 6: ngang đầu gối.
- Vạch 7: giữa cẳng chân.
- Vạch 8: gót chân. Bàn tay buông thẳng chạm khoảng giữa đùi (vạch 4.5–5).
4 bước dựng cột tỉ lệ chuẩn
-
1
Vẽ đầu trước, lấy nó làm đơn vị
⏱ 2 phútPhác cái đầu ở trên cùng với kích thước vừa phải. Cả bài đo theo nó, nên đừng vẽ đầu quá to hay quá nhỏ. -
2
Dóng 8 vạch xuống dưới
⏱ 2 phútLấy chiều cao đầu, chấm liên tiếp 8 lần xuống dưới. Vạch 8 là gót chân — đó là toàn bộ chiều cao. -
3
Đặt 3 mốc lớn
⏱ 3 phútĐánh dấu vai (vạch 2), háng/điểm giữa (vạch 4), gối (vạch 6). Ba mốc này giữ cho thân không bị "lùn" hay "kéo dài" sai. -
4
Lắp khối vào từng đoạn
⏱ 5 phútĐặt khối trứng (ngực) quanh vạch 2–3, khối hộp (chậu) quanh vạch 3.5–4, khối trụ cho tứ chi. Tỉ lệ đã đúng, giờ chỉ ráp khối.
Người mới học hầu như ai cũng đặt điểm giữa ở rốn — SAI. Điểm giữa chiều cao nằm ở háng (đáy xương chậu), tức vạch 4. Nếu bạn lấy rốn làm giữa, phần chân sẽ bị vẽ ngắn và người trông lùn, "trẻ con".
Tỉ lệ nam và nữ khác nhau ra sao?
Cùng 7.5–8 đầu, nhưng hình khối phân bố khác:
- Nam: vai rộng (~2 đầu), vai rộng hơn hông, lồng ngực to, eo ít thắt → bóng dáng hình thang ngược (chữ V).
- Nữ: vai hẹp hơn, hông rộng bằng hoặc hơn vai, eo thắt rõ, rốn hơi thấp hơn → bóng dáng đồng hồ cát.
- Điểm giữa của nữ thường nhỉnh thấp hơn đôi chút vì chân nữ trên tổng thể thường được vẽ dài thanh.
Ảnh so sánh bóng dáng nam (chữ V, vai rộng) và nữ (đồng hồ cát, hông rộng) trên cùng cột 8 đầu.
Nên & nên tránh
✓ Nên
- •Vẽ đầu trước rồi đo cả người theo nó.
- •Đặt điểm giữa ở háng, không phải ở rốn.
- •Nhớ 3 mốc lớn: vai (2), háng (4), gối (6).
- •Phân biệt bóng dáng nam (chữ V) và nữ (đồng hồ cát).
✕ Nên tránh
- •Ước lượng chiều cao bằng mắt mà không chia đầu.
- •Vẽ chân quá ngắn vì lấy rốn làm điểm giữa.
- •Cho vai và hông nam bằng nhau (mất nét nam tính).
- •Bê nguyên một tỉ lệ cho mọi dáng mà bỏ qua phối cảnh nhìn từ trên/dưới.
Bài tập áp dụng
1 Cột 8 đầu trống
2 Dựng 2 dáng đứng nam & nữ
3 Đo người thật
Giải đáp thắc mắc
Muốn được giảng viên sửa bài trực tiếp?
Khóa luyện thi khối V-H của VENA EDU đi kèm lộ trình và feedback 1-1.