Đăng ký nhận lộ trình học vẽ online miễn phí cho người mới bắt đầu Nhận tư vấn ngay →

VENA EDU - Học vẽ online bài bản
🗿 Đầu tượng

Tỉ lệ khuôn mặt

Chia tỉ lệ 3 phần, vị trí mắt – mũi – miệng – tai.

Khuôn mặt người có một bộ tỉ lệ chuẩn mà các pho tượng kinh điển tuân theo gần như tuyệt đối. Thuộc lòng bộ tỉ lệ này, bạn dựng đúng vị trí ngũ quan ngay từ đầu, không còn cảnh "mắt cao mũi thấp" lệch lạc.

Tổng quan

Bốn quy luật tỉ lệ phải nhớ

Có bốn con số bạn cần nằm lòng. Chúng là kim chỉ nam cho mọi bài đầu tượng và chân dung:

  • Chia 3 phần bằng nhau: trán (chân tóc → chân mày) = mũi (chân mày → chân mũi) = cằm (chân mũi → cằm).
  • Đường mắt nằm giữa đầu: tính cả phần sọ, mắt ở chính giữa chiều cao tổng của đầu.
  • Khoảng cách hai mắt = 1 con mắt: giữa hai mắt vừa đúng đặt lọt thêm một con mắt thứ ba.
  • Tai cao bằng đoạn mũi: đỉnh tai ngang chân mày, đáy tai ngang chân mũi.
chân mày mắt (giữa) chân mũi cằm chân tóc = 1 mắt
Lưới tỉ lệ khuôn mặt: 3 đoạn dọc bằng nhau, đường mắt giữa đầu, 5 mắt theo chiều ngang, tai = đoạn mũi.
Chiều dọc

Chia 3 phần bằng nhau

Lấy chiều cao mặt (từ chân tóc tới đáy cằm) chia làm ba khoảng bằng nhau tuyệt đối:

  • Đoạn 1 – trán: chân tóc xuống chân mày (đầu mày).
  • Đoạn 2 – mũi: chân mày xuống chân mũi (đáy cánh mũi).
  • Đoạn 3 – cằm: chân mũi xuống đáy cằm. Trong đoạn này, khe môi nằm ở khoảng 1/3 trên.

Mẹo kiểm tra nhanh: nếu đoạn cằm trông dài hơn đoạn mũi, thường là bạn đặt mũi quá cao — nguyên nhân số một làm mặt bị "già".

Chiều ngang

Quy luật 5 con mắt

Nhìn thẳng, chiều rộng khuôn mặt ngang tầm mắt bằng 5 con mắt xếp cạnh nhau:

  • 1 mắt cho khoảng từ mép ngoài mặt đến đuôi mắt (mỗi bên).
  • 1 mắt cho mỗi con mắt (hai bên).
  • 1 mắt cho khoảng giữa hai mắt — đây là lỗi hay sai nhất: người mới thường đặt hai mắt quá gần.

Chiều rộng cánh mũi thường bằng khoảng cách giữa hai mắt; khóe miệng rơi thẳng xuống từ tròng đen mỗi mắt.

Vùng sáng nhất (trán, sống mũi)Vùng sâu nhất (hốc mắt, dưới cằm)
★ Lưu ý khi đầu nghiêng

Bộ tỉ lệ trên đúng cho góc nhìn thẳng. Khi đầu nghiêng hoặc ngước/cúi, các đường ngang (mắt, mũi, cằm) cong theo khối cầu của đầu — chúng không còn thẳng mà uốn theo phối cảnh. Tỉ lệ theo trục vẫn giữ, nhưng phải vẽ các đường này thành cung cong ôm khối.

So sánh

Nên & nên tránh

Nên

  • Dóng 3 đoạn dọc bằng nhau trước khi đặt ngũ quan.
  • Chừa đủ 1 con mắt giữa hai mắt.
  • Dóng đỉnh tai theo chân mày, đáy tai theo chân mũi.
  • Khi đầu nghiêng, uốn các đường ngang thành cung cong ôm khối.

Nên tránh

  • Đặt mắt cao hơn giữa đầu (quên phần sọ trên tóc).
  • Đặt hai mắt quá sát nhau.
  • Vẽ tai quá cao hoặc quá nhỏ so với đoạn mũi.
  • Giữ đường ngang thẳng tắp khi đầu đã nghiêng.
Thực hành

Bài tập áp dụng

1 Kẻ lưới tỉ lệ trên 5 ảnh tượng

Cơ bản ⏱ 25 phút
Lấy 5 ảnh đầu tượng nhìn thẳng, kẻ lưới lên: 3 đoạn dọc, đường mắt giữa, 5 mắt ngang. Tự kiểm tra xem mẫu có đúng quy luật không — bạn sẽ thấy tượng kinh điển tuân theo gần như chính xác.

2 Dựng mặt từ tỉ lệ, không nhìn mẫu

Nâng cao ⏱ 20 phút
Chỉ dựa vào 4 quy luật tỉ lệ, dựng một khuôn mặt nhìn thẳng từ trí nhớ. Sau đó so với ảnh thật. Bài này kiểm tra bạn đã thuộc tỉ lệ hay vẫn phải nhìn để chép.
Hỏi & đáp

Giải đáp thắc mắc

Vì đường mắt phải ở giữa cả cái đầu, tính luôn phần sọ trên tóc — không phải giữa khuôn mặt. Người mới hay quên phần sọ nên đặt mắt cao quá. Hãy đo từ đỉnh đầu xuống cằm rồi chia đôi.
Đây là tỉ lệ lý tưởng của tượng kinh điển và người trưởng thành cân đối. Người thật có sai khác (đó là nét riêng). Nhưng khi vẽ đầu tượng, mẫu đã chuẩn theo tỉ lệ này nên bạn cứ bám theo.
Không. Trẻ em có sọ to, mặt nhỏ, đường mắt nằm thấp hơn giữa đầu, trán cao. Tỉ lệ chia 3 đều chỉ đúng với người trưởng thành — và hầu hết đầu tượng đều là người trưởng thành.
01
Chia 3 phần bằng nhau: trán = mũi = cằm.
02
Đường mắt nằm giữa cả đầu (tính cả sọ trên tóc).
03
Khoảng giữa hai mắt = 1 con mắt; mặt rộng = 5 mắt.
04
Tai: đỉnh ngang chân mày, đáy ngang chân mũi.
05
Đầu nghiêng → các đường ngang uốn cong ôm khối cầu.

Muốn được giảng viên sửa bài trực tiếp?

Khóa luyện thi khối V-H của VENA EDU đi kèm lộ trình và feedback 1-1.

Xem khóa học
MIỄN PHÍ
🎁 Quà tặng cho người mới bắt đầu

Nhận trọn bộ tài liệu học vẽ miễn phí + tham gia cộng đồng VENA EDU

Tài liệu PDF · lịch livestream chữa bài · nhóm học tập đồng hành mỗi ngày — hoàn toàn miễn phí.

Tham gia miễn phí ngay

⚡ 100% miễn phí · vào nhóm ngay sau khi đăng ký

Zalo
Tư vấn Zalo Xem khóa học