Bịa ánh sáng
Khi mẫu thiếu sáng đẹp: cách "bịa" sáng có cơ sở.
Trong phòng thi, ánh sáng đặt lên mẫu thường không đẹp: quá phẳng, nhiều nguồn lẫn lộn, hoặc bệt không rõ khối. Lúc đó người vẽ giỏi không chép y nguyên — họ "bịa" lại ánh sáng: tự giả định một nguồn sáng hợp lý và dựng khối theo nó.
Bịa ánh sáng là gì?
Bịa ánh sáng (chủ động giả định nguồn sáng) là khi bạn không tả đúng 100% ánh sáng thật trên mẫu, mà chọn một hướng sáng tối ưu rồi suy ra sắc độ cho từng diện dựa trên cấu trúc khối mà bạn hiểu.
Nghe có vẻ "ăn gian", nhưng đây là kỹ năng chính thống và cần thiết. Vì mục tiêu bài thi là thể hiện khối đúng, không phải sao chép từng vệt sáng ngẫu nhiên của bóng đèn phòng thi. Bịa ánh sáng tốt = bài chắc khối, rõ ràng, ăn điểm.
Khi nào cần bịa ánh sáng?
- Ánh sáng phẳng: mẫu sáng đều khắp, không thấy diện tối → khối bị dẹt, phải tự tạo hướng sáng.
- Nhiều nguồn sáng: hai – ba bóng đèn đánh nhau, bóng đổ loạn → phải chọn một nguồn làm chính, bỏ phần còn lại.
- Ngược sáng / tối thui: mặt mẫu vào vùng tối → phải tự thắp một nguồn giả định để có sắc độ vẽ.
- Phản quang quá mạnh: môi trường dội sáng làm vùng tối bị "thủng" → phải tiết chế lại cho khối chắc.
Quy trình bịa ánh sáng đúng cách
-
1
Chọn một hướng nguồn sáng
Quyết định nguồn sáng chếch trên, lệch một bên ~45° — hướng kinh điển cho khối đẹp. Ghi nhớ hướng này và giữ nguyên suốt bài. Đây là "luật" bạn tự đặt ra và phải tuân thủ tuyệt đối. -
2
Suy diện sáng – tối theo khối
Với mỗi diện, tự hỏi: "diện này quay về hay quay lưng với nguồn sáng tôi đã chọn?" Quay về → sáng, quay lưng → tối. Bạn đang dựa vào cấu trúc khối mà bạn hiểu, không phải vệt sáng thật trên mẫu. -
3
Đặt bóng đổ nhất quán
Mọi bóng đổ phải đổ về cùng một phía (ngược hướng nguồn sáng): mũi đổ bóng cùng bên, cằm đổ xuống cổ cùng hướng. Bóng đổ lệch hướng là dấu hiệu lộ rõ nhất của bịa ẩu. -
4
Kiểm tra tính nhất quán
Lùi xa nhìn lại: tất cả vùng sáng có cùng một phía không? Tất cả bóng có cùng hướng không? Nếu có một mảng "lạc hướng", sửa ngay — một chỗ sai phá vỡ cả hệ thống.
Bịa ánh sáng khác hẳn bịa lung tung. Bịa đúng = chọn một hướng và suy sắc độ theo cấu trúc khối có thật. Bịa bậy = bôi sáng tối tùy hứng, không theo khối nào. Người chấm thừa kinh nghiệm để phân biệt: bài bịa đúng nhất quán và logic, bài bịa bậy mâu thuẫn, khối sai.
Đừng đặt vùng sáng ở chỗ mà cấu trúc khối không cho phép — ví dụ tô sáng giữa hốc mắt (vùng lõm sâu) chỉ vì "cho đẹp". Cũng đừng để hai hướng bóng đổ ngược nhau. Mọi quyết định bịa phải trả lời được câu hỏi: "nguồn sáng của tôi ở đâu, và khối này quay thế nào với nó?"
Nên & nên tránh
✓ Nên
- •Chọn một hướng sáng chếch 45° và giữ nguyên cả bài.
- •Suy sắc độ từng diện theo cấu trúc khối bạn hiểu.
- •Cho mọi bóng đổ cùng một hướng nhất quán.
- •Lùi xa kiểm tra tính nhất quán của ánh sáng.
✕ Nên tránh
- •Bôi sáng – tối tùy hứng không bám khối.
- •Đặt vùng sáng ở chỗ khối lõm sâu (hốc mắt).
- •Để bóng đổ mỗi bộ phận một hướng khác nhau.
- •Đổi hướng nguồn sáng giữa chừng.
Bài tập áp dụng
1 Một mẫu, ba hướng sáng bịa
2 Sửa ảnh sáng loạn
Giải đáp thắc mắc
Muốn được giảng viên sửa bài trực tiếp?
Khóa luyện thi khối V-H của VENA EDU đi kèm lộ trình và feedback 1-1.